284. Հրաման արտահայտող նախադասությունները գտի՛ր և դրանց բայերն ընդգծի՛ր:

Կշրջես աշխարհից աշխարհ ու տուն կգաս:
Շրջի՛ր աշխարհից աշխարհ ու տուն արի՛:
Արծվի ճուտ ես պահում, որ մեծանա, արծիվդառնա:
Արծվի ճուտ պահի՛ր, որ մեծանա, արծիվ դառնա:
Չես քնի, մինչև տատդ հեքիաթ չպատմի:
Մի՛ քնիր, մինչև տատդ հեքիաթ չպատմի:

285. Տրվածբայերիհրամայականձևերըկազմի՛ր:Օրինակ՝գրել – գրի՛ր – գրեցե՛ք, աղալ- աղա՛- աղացե՛ք:

Ա. Սիրել-սիրիր֊սիրեցեք, կանչել֊կանչիր֊կանչեք, նկարել֊նկարիր֊նկարեք, լսել֊լսիր֊լսեցք, նստել֊նստիր֊նստեցեք, կանգնել֊կանգնիր֊կանգնեք, զանգել֊զանգիր֊զանգեք, կապել֊կապիր֊կապեք, փրկել֊փրկիր֊փրկեցեք, կապկպել֊կապկպիր֊կապկպեք, կոտրատել֊կոտրատիր, կապոտել֊կապոտիր֊կապոտեք:
Բ. Խաղալ֊խաղա֊խաղացեք, սողալ֊սողա֊սողացեք, կարդալ֊կարդա֊կարդացեք, գնալ֊գնա֊գնացեք, մնալ֊մնա֊մնացեք, գոռալ֊գոռա֊գոռացեք:

286. Տրված բայերը հրամայական դարձրո՛ւ և Բ շարքի բայերի հրամայական ձևերով կազմի՛ր նախադասություններ:

Ա. Հեռանալ֊հեռացի՛ր, գոհանալ֊գոհացի՛ր, վախենալ֊վախեցի՛ր, կամենալ֊կամեցիր, հասնել֊հասի՛ր, թռչել֊թռչի՛ր, մեռնել֊մեռի՛ր, կորչել֊կորչի՛ր, փախչել֊փախի՛ր:
Բ. Ուտել֊կե՛ր, գալ֊ար՛ի, տալ֊տու՛ր, լինել֊եղի՛ր, տեսնել֊տե՛ս, ելնել֊ելի՛ր:
-Հացդ կե՛ր,-ասաց մայրիկը։
-Արի՛ տուն,-ասաց հայրիկը։
-Տու՛ր ինձ, Արամ։
-Եղի՛ր պարտաճանաչ, Խաչի՛կ։
-Ելի՛ր տնիցդ,- Կարեն։

287. Հրամայի՛րևարգելի՛ր (տե՛սօրինակը): Կետադրությաննուշադրությունդարձրո՛ւ:

Օրինակ՝
հավաքել – հավաքեցե՛ք կամ հավաքե՛ք – մի՛ հավաքեք:
Մաքրել – մաքրեցե՛ք – մի՛ մաքրեք:

Գնալ – գնացե՛ք – մի՛ գնա կամ մի՛ գնացեք:
Հեռանալ – հեռացե՛ք – մի՛ հեռանաք կամ մի՛ հեռացեք:

Վճարել֊վճարե՛ք֊մի՛ վճարեք, հաշվել֊հաշվե՛ք֊մի՛ հաշվեք, գումարել֊գումարե՛ք֊մի՛ գումարեք, գողանալ֊գողացե՛ք֊մի՛ գողացեք, բարձրանալ֊բարձրացե՛ք֊մի՛ բարձրացեք, խաղալ֊խաղացե՛ք֊մի՛ խաղացեք, խոսել֊խոսացե՛ք֊իմ՛ խոսացե՛ք, փորել֊փորե՛ք֊մի՛ փորեք, գիտենալ֊իմացե՛ք֊մի՛ իմացեք, մոտենալ֊մոտենցե՛ք֊մի՛ մոտեցեք:

Ժխտական խոնարհում

289. Նախադասությունները ժխտական դարձրո՛ւ: Ինչի՞ միջոցով արեցիր:

Օրինակ՝
Նա երեկոյան բակում էր: -Նա երեկոյան բակում չէ՛ր:
Ձկների բնակարանը ծովն չէ՛:
Հատուկ նշված տեղով չ՛անցավ փողոցը:
Առանց ջրի կյանք չ՛կա:
Ճահճուտներում փարթամ խոտ ու հսկա ծառեր չ՛կան:
Առակագիր Կռիլովը երկար ժամանակ չ՛աշխատեց Պետերբուրգի հանրային գրադարանում:

290. Նախադասություaնները ժխտական դարձրո՛ւ: Ի՞նչ փոփո խություններ կատարեցիր:

Օրինակ՝
Մարդը թափահարում է դրոշակը: – Մարդը չի թափահարում դրոշակը:

Խաչմերուկում շարժումը կառավարում է լուսակիրը:-Խաչմերուկում շարժումը չի կառավարում լուսկաիրը:

Այդ լճի ջրերը սառչում են:-Այդ լճի ջրերը չեն սառչում:

Նա իր երգը հորինել է ժողովրդի համար:-Նա իր երգը չի հորինել ժողովրդի համար:

Շունչը պահած մարդը կարողանում է ջրի տակ մի րոպեից ավելի դիմանալ:- Շունչը պահած մարդը չի կարողանում ջրի տակ մի րոպեից ավելի դիմանալ:

Նա հետաքրքրվում էր ամեն ինչով:-Նա չէր հետաքրքրվում ամեն ինչով:

Նրա հարցերի թիվը հիմա մեծացել է:-Նրա հարցերի թիվը հիմա չի մեծացել:

Երկու գրքերն իրարից տարբերվում են:-Երկու գրքերն իրարից չեն տարբերվում:

Նյութը կարդա, և հիշիր

Բայը ցույց է տալիս գործողություն: Բայի ուղիղ ձևերն ունեն -ել կամ -ալ վերջավորություն (խոսել, խաղալ): Բայն ունի երեք դեմք՝ (I, II, III), և երկու թիվ՝ (եզակի, հոգնակի), որոնք արտահայտվում են բայական համապատասխան վերջավորություններով կամ օժանդակ բայի ձևերով (եմ, ես, է, ենք, եք, են, էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին):

Բայը կարող է ցույց տալ ներկայում կատարվող, անցյալում կատարված կամ դեռ չկատարված, կատարվելիք գործողություն: Ըստ դրա էլ բայն ունի երեք ժամանակ՝ ներկա (գրում եմ), անցյալ (գրել եմ, գրեցի, գրում էի) և ապառնի (գրելու եմ, գրեմ, կգրեմ, պիտի գրեմ):